Bổ Ngữ Kết Quả là gì? Tổng Hợp Cấu Trúc, Cách Dùng

Bổ ngữ kết quả là một loại bổ ngữ đứng ngay sau động từ chính nhằm mô tả kết quả, mục đích hoặc trạng thái kết thúc đạt được sau khi thực hiện hành động. Bổ ngữ kết quả thường do các động từ hoặc tính từ khác đảm nhiệm, đứng ngay sau động từ chính để tạo thành một cụm động từ ghép thống nhất.

Ví dụ:

我看见老师了。 (Wǒ kànjiàn lǎoshī le.): Tôi nhìn thấy giáo viên rồi.

• Động từ chính là “看” (nhìn).
• Bổ ngữ kết quả là “见” (thấy).

→ Bổ ngữ kết quả “见” cho biết hành động “nhìn” đã đạt được kết quả là nhìn thấy.

他听到了你的声音。 (Tā tīngdào le nǐ de shēngyīn.): Anh ấy đã nghe thấy giọng nói của bạn.

• 听 (nghe) chỉ hành động lắng nghe + 到 biểu thị kết quả đạt được
• 听到 cho biết nghe và đã nghe thấy, không còn mơ hồ.

我写对了这个汉字。 (Wǒ xiěduì le zhège Hànzì.): Tôi viết đúng chữ Hán này rồi.

• Nếu chỉ nói “写” (viết), người nghe sẽ không biết bạn viết đúng hay sai.
• Ở đây, tính từ “对” (đúng) đóng vai trò làm bổ ngữ kết quả.

→ Cụm “写对” làm rõ trạng thái của hành động viết là hoàn toàn chính xác, không mắc lỗi.

Cách hình thành bổ ngữ kết quả

Bổ ngữ kết quả được hình thành bằng phương pháp kết hợp động từ chính với một động từ hoặc tính từ khác để tạo nên

Công thức: Động từ chính + Bổ ngữ kết quả (Động từ/Tính từ) → Cụm động từ ghép

Bảng tổng hợp các cụm bổ ngữ kết quả thông dụng:

Cụm động từ ghép có bổ ngữ kết quả hoạt động như một động từ thông thường trong câu và không được tách rời động từ chính và bổ ngữ kết quả.

Bổ ngữ kết quả trong cấu trúc câu khẳng định

Trong tiếng Trung, câu khẳng định sử dụng bổ ngữ kết quả nhằm xác nhận một hành động đã xảy ra và đạt được một kết quả cụ thể. 

Công thức: Chủ ngữ + Động từ + Bổ ngữ kết quả + (了) + Tân ngữ

Ví dụ: 

• 我看见你了。 (Wǒ kànjiàn nǐ le.): Tôi nhìn thấy bạn rồi.
• 他吃完饭了。 (Tā chīwán fàn le.): Anh ấy ăn xong cơm rồi.
• 我懂了。 (Wǒ dǒng le.): Tôi hiểu rồi.

Các quy tắc cần ghi nhớ:

• Trợ từ “了” (le) thường được dùng để nhấn mạnh hành động đã hoàn thành hoặc kết quả đã xuất hiện.
• Nếu có tân ngữ, tân ngữ phải đặt sau cụm động từ ghép, không được đặt giữa động từ và bổ ngữ kết quả.

Bổ ngữ kết quả trong cấu trúc câu phủ định

Khi phủ định câu có bổ ngữ kết quả, không phủ định hành động, mà phủ định việc kết quả có đạt được hay không.

(1) Phủ định sự kiện (chưa đạt được kết quả): Dùng để diễn tả một hành động đã xảy ra trong quá khứ hoặc kéo dài đến hiện tại nhưng không đạt được kết quả như mong đợi và không được dùng “了” trong cấu trúc này.

Công thức: Chủ ngữ + 没(有) + Động từ + Bổ ngữ kết quả + (Tân ngữ)

Ví dụ:

我没看见他。 (Wǒ méi kànjiàn tā.): Tôi không/chưa nhìn thấy anh ấy.

(2) Phủ định khả năng (không thể đạt được kết quả): Dùng để nhấn mạnh vào khả năng, năng lực hoặc yếu tố khách quan ngăn cản kết quả xảy ra và có thể dùng thêm “了” ở cuối câu để biểu thị trạng thái thay đổi (không thể tiếp tục được nữa).

Công thức: Chủ ngữ + Động từ + 不 + Bổ ngữ kết quả + (Tân ngữ)

Ví dụ:

我吃不完饭了。 (Wǒ chī bù wán fàn le.): Tôi không ăn hết cơm được nữa.

Phân biệt: 没 + kết quả vs 不 + kết quả

Ví dụ:

• 我没买到票。 Tôi chưa mua được vé (đã thử nhưng không thành công)
• 这里买不到票。 Ở đây không thể mua được vé (không bán, không có).

Bổ ngữ kết quả trong cấu trúc câu hỏi

Khi đặt câu hỏi với bổ ngữ kết quả, trọng tâm của câu hỏi không phải là hành động có xảy ra hay không, mà là kết quả của hành động đó có đạt được hay không.

(1) Câu hỏi dùng trợ từ “吗”

Công thức: Chủ ngữ + Động từ + Bổ ngữ kết quả + (Tân ngữ) + (了) + 吗?

Ví dụ: 

• 你看见他了吗？ (Nǐ kànjiàn tā le ma?): Bạn có nhìn thấy anh ấy không?
• 你准备好午饭了吗？ (Nǐ zhǔnbèi hǎo wǔfàn le ma?): Bạn đã chuẩn bị xong bữa trưa chưa?
• 老师说的话，你听懂了吗？ (Lǎoshī shuō de huà, nǐ tīngdǒng le ma?): Những lời thầy giáo nói, bạn có nghe hiểu không?

(2) Câu hỏi dùng từ để hỏi (谁 / 什么 / 哪儿 / 怎么…)

Công thức: (Từ để hỏi) + Chủ ngữ + Động từ + Bổ ngữ kết quả + (Tân ngữ)?

Ví dụ: 

• 谁听懂 le? (Shéi tīngdǒng le?): Ai đã nghe hiểu rồi? (Hỏi về chủ thể đạt được kết quả).
• 你找到 cái gì 了？ (Nǐ zhǎodào shénme le?): Bạn đã tìm thấy cái gì rồi? (Hỏi về tân ngữ của kết quả).
• 你写错 le mấy cái chữ Hán? (Nǐ xiěcuò le jǐ gè Hànzì?): Bạn viết sai mấy chữ Hán rồi?

Bảng tổng hợp 21 bổ ngữ kết quả thường dùng

Sử dụng bổ ngữ kết quả trong câu “把” và “被”

Bổ ngữ kết quả trong câu 把 

Câu chữ 把 dùng để nhấn mạnh việc chủ thể đã tác động đến tân ngữ và làm thay đổi trạng thái của tân ngữ đó. 

Cấu trúc: Chủ ngữ + 把 + Tân ngữ + Động từ + Bổ ngữ kết quả + (了)

Ví dụ:

• 我把书看完了。 (Wǒ bǎ shū kànwán le.): Tôi đọc xong sách rồi.
• 他把衣服洗干净了。 (Tā bǎ yīfú xǐ gānjìng le.): Anh ấy giặt sạch quần áo rồi.

Bổ ngữ kết quả trong câu 被

Câu chữ 被 dùng để diễn tả ý nghĩa bị động, nhấn mạnh vào việc đối tượng chịu tác động đã bị biến đổi như thế nào, giúp làm rõ "mức độ" hoặc "trạng thái" mà đối tượng đó phải gánh chịu.

Cấu trúc: Tân ngữ (Vật bị tác động) + 被 + (Chủ thể thực hiện) + Động từ + Bổ ngữ kết quả + (了)

Ví dụ: 

• 瓶子被打破了。 (Píngzi bèi dǎpò le.): Cái chai bị đánh vỡ rồi.
• 我的钱包被偷走了。 (Wǒ de qiánbāo bèi tōuzǒu le.): Ví tiền của tôi bị lấy trộm mất rồi.

Phân biệt bổ ngữ kết quả với các loại bổ ngữ khác